Migros çay tarımında yeni üretim modelini Rize'de hayata geçirdi

RİZE (AA) - Migros, yerel üretimi ve sürdürülebilir tarımı odağına alan stratejisi doğrultusunda, Rize'de 'Çay Tarımında Üretimden Toprağa Uzanan Bütüncül Model Projesi'ni hayata geçirdi.

Rize Valiliği koordinasyonunda, Rize Belediyesi, Rize Ticaret Borsası, Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü, GürAta ve ZZEF işbirliğiyle başlatılan proje kapsamında, çayın kalitesinin artırılması, üretimin sürekliliğinin sağlanması ve toprağın veriminin korunması amaçlanıyor.

Proje kapsamında Rize'de düzenlenen imza törenine, Rize Valisi İhsan Selim Baydaş, Rize Belediye Başkanı Rahmi Metin, Migros Grubu Pazarlama İcra Kurulu Üyesi Ekmel Baydur, Rize Ticaret Borsası Başkanı Mehmet Erdoğan ile GürAta ve ZZEF Grup Yönetim Kurulu Üyesi Erkan Gürkan katıldı.

Çay tarımında iyi tarım modeli ve yenileyici uygulamaları temel alan projeyle, üretimden toprak sağlığına, eğitim ve teknik rehberlikten lojistik ve pazara erişime kadar uzanan bütüncül bir değer zinciri oluşturuluyor. Böylece çay tarımının hem bugünün hem de gelecek yıllardaki üretim kapasitesinin güvence altına alınacak şekilde planlanması, üreticinin güçlendirilmesi, yerli çayın kalite standardının yükseltilmesi ve bölgesel kalkınmaya katkı sağlanması hedefleniyor.

Yaş çay tarımında üretim planlamasından toprak sağlığına, eğitim ve teknik rehberlikten lojistik ve pazar erişimine kadar uzanan bütüncül bir değer zinciri sunması hedeflenen yeni model, Rize'de ilk etapta sahil, orta ve yüksek kesimler olmak üzere 3 ana pilot bölgede uygulanıyor.

Projenin tanıtımı kapsamında gerçekleştirilen etkinlikte, Rize'nin Güneysu ilçesindeki çay tarlalarında proje uygulamaları yerinde gösterilerek çay hasadı yapıldı.

'Ülkemiz ekonomisine önemli katkılar sunacak'

Rize Valisi İhsan Selim Baydaş, etkinlikte yaptığı konuşmada, çay tarımında kaliteyi artıran, toprağın verimini koruyan ve üreticiyi güçlendiren her çalışmanın aynı zamanda bölgenin kalkınmasına yapılan önemli bir yatırım olduğunu belirtti.

Baydaş, yerelden ulusala taşınan değerin hem üreticiye hem Rize'ye hem de Türkiye ekonomisine önemli katkılar sunacağını vurgulayarak, şu ifadeleri kullandı:

'Hayata geçirdiğimiz bu işbirliği, iyi tarım uygulamaları hedeflenerek toprağın doğal yapısını koruyan, sürdürülebilir üretim anlayışını esas alan, üretimden pazara kadar tüm süreci kapsayan örnek bir model. Üreticimizin eğitimle desteklenmesi, alım güvencesiyle ekonomik sürdürülebilirliğinin güçlendirilmesi ve çayımızın kalite standardının daha da yükseltilmesi, bizim için son derece kıymetli. Yerelden ulusala taşınan bu değer hem üreticimize hem ilimize hem de ülkemiz ekonomisine önemli katkılar sunacak.'

'Toprağı koruyan ve üreticimizi güçlendiren her adımı çok değerli buluyoruz'

Rize Belediye Başkanı Rahmi Metin, çayın kültürün, emeğin ve milli kimliğin bir parçası olduğunu aktardı.

Çayın üretimden tüketime uzanan tüm süreçlerinde sürdürülebilirliği esas alan, toprağı koruyan ve üreticiyi güçlendiren her adımı çok değerli bulduklarının altını çizen Metin, 'Bugün hayata geçirilen bu işbirliği, üreticimize alım güvencesi sağlayan, pazara erişimini güçlendiren, kalite standardını yükselten ve toprağın uzun vadeli verimini koruyan çok kıymetli bir adım.' dedi.

'Coğrafi işaretli bu üretimin mahsullerini satışa sunan ilk perakendeciyiz'

Migros Grubu Pazarlama İcra Kurulu Üyesi Ekmel Baydur, 72 yıldır Türkiye'nin üreten gücünün destekçisi olduklarını söyledi.

Baydur, tarımı ve üreticiyi destekleyen, toprağın bereketini artıran, ürün kalitesini sürekli iyileştiren ve sürdürülebilirliği odağına alan bir dönüşüm ekosistemine sahip olduklarını vurguladı.

Rize'de hayata geçirdikleri bütüncül modelin, üreticiden tüketiciye uzanan değer zincirinin her halkasında dönüşüm sağladığını aktaran Baydur, konuşmasına şöyle devam etti: 'Bu yaklaşımımız, perakendenin aynı zamanda toplumsal bir sorumluluk alanı olduğunu da bir kez daha gösteriyor. Kamu kurumları ve araştırma enstitüleriyle birlikte Türkiye'nin çeşitli bölgelerinde projeler gerçekleştirdik. Amacımız, yerli üretimin artırılması, ithalatın azaltılması, üretim planlaması ve alım garantisi sayesinde kalitenin artması ve arz güvenliğinin sağlanması.'

Rize çayı ile söz konusu alandaki çalışmalara bir yenisini daha eklemiş olduklarını ifade eden Baydur, Rize'de çay üreticilerini eğitim ve alım güvencesiyle desteklediklerini belirtti.

Baydur, Rize Valiliği himayesinde gerçekleştirilen projeye katkı sağlayan paydaşlara teşekkür ederek, 'Toprağın verimini artırarak coğrafi işaretli çayımızı daha yüksek kaliteli ve daha sürdürülebilir hale getiriyoruz. Coğrafi işaretli bu üretimin mahsullerini satışa sunan ilk perakendeciyiz' diye konuştu.

'Acaba çay daha farklı nasıl üretilebilir?' sorusundan yola çıkarak projenin temellerinin bir buçuk yıl önce atıldığını aktaran Baydur, Türkiye'de günde yaklaşık 245 milyon bardak çay tüketildiği bilgisini paylaşarak, 'Biz bu işi madem üreteceğiz, üreteceksek de kendi markamızla çıkalım dedik. O yüzden geçen sene proje kapsamında üretilen 50 tonu Migros Extra olarak ambalajımıza aldık. En kıymetlisi coğrafi işaret almamız oldu. Bu ürün, Rize'nin coğrafi işaretli ürünü' dedi.

'Projeyi, kooperatiflerimiz ve kadın girişimcilerimizle birlikte geliştireceğiz'

Rize Ticaret Borsası Başkanı Mehmet Erdoğan, yüz binlerce insanın ekmek kapısı olan çay sektörünün, bölgenin en büyük sosyal ve ekonomik gücü olduğunu söyledi.

Erdoğan, ancak iklim krizinin, değişen tüketici alışkanlıkları ve küresel sürdürülebilirlik standartlarının, çay sektöründe de dönüşümü zorunlu hale getirdiğine dikkati çekerek, 'Yapısal sorunların çözümü için değişimi topraktan başlatmak gerek. Çünkü toprak ne kadar sağlıklıysa, nihai ürün de o kadar kaliteli olur.' değerlendirmesini yaptı. 

Migros ile başlattıkları projenin üreticiye güven, toprağa can, sektöre ise yeni bir soluk katacak olduğunu aktaran Erdoğan, 'Projeyi, kooperatiflerimiz ve kadın girişimcilerimizle birlikte geliştireceğiz. Siyah çayda yakaladığımız başarıyı, yeni çay çeşitleriyle ulusal ve uluslararası pazarda daha ileri taşımak istiyoruz.' dedi.

Tarım ve Orman Bakanlığı akredite laboratuvarlarında yapılan testlere değinen Erdoğan, şunları kaydetti: 'Yapılan çalışmalar bize şunu gösterdi, birincisi, çayın nefaseti olan ekstrat oranı yüzde 29'lardan yüzde 33'lere yükseliyor ki bu çok kıymetli. Selüloz oranı ise 8'lerde, bu da ortalamanın yarı yarıya düşmesi demek. Toz oranı yüzde 3'e geriledi, bu da yarıdan daha fazla bir düşüş anlamına geliyor.'

Erdoğan, Türkiye'de çay ekilen alanın 790 bin dekar olduğunu aktararak, dekar başına düşen kiloya göre, Türkiye'nin verimlilik açısından ilk sırada geldiğini söyledi. 

Çay hasadında çalışacak işçi bulmakta sıkıntı yaşandığını da dile getiren Erdoğan, 'Günlük 4 bin ila 5 bin lira gibi yevmiye isteyenler var. Eğer ton başına toplarsan, günlük istekleri 13 bin ila 15 bin lira gibi. Geçen sene ton başına 7 bin 500 ila 8 bin liraydı. Günlük yevmiyeler de 2 bin 500 lira civarlarındaydı. Şimdi beklenti çok yükseldi.' şeklinde konuştu.

GürAta ve ZZEF Yönetim Kurulu Üyesi Erkan Gürkan ise verdikleri danışmanlık kapsamında, kamu ve özel sektör işbirlikleriyle tarımın gelişmesine katkı sağlayan örnek projeler geliştirdiklerini belirterek, 'Ülkemizin dört bir yanındaki küçük yerel üreticilerimizi buluyor, birlikler ve kooperatifler altında güçlendirerek kamu kurumları desteği ile perakendecilerle bir araya getiriyoruz' ifadesini kullandı.