Çevremizde gördüğümüz, duyduğumuz, duyu organlarımızla algıladığımız her türlü bilgi, öncelikle kısa süreli hafızaya kaydedilir. Burada kaldığı saniyeler süresince kalıcı olarak kaydetmek istediklerimizi seçerek ve bu bilgileri tekrar ederek kalıcı hafızaya kaydederiz. Bu kayıtlı bilgileri kullanamıyorsak ya da bilgilere ulaşmada güçlük yaşıyorsak, unutkanlıktan bahsedebiliriz. Toplumda 65 yaş üstü bireylerin yüzde 5'inin, 85 yaş üstü bireylerin ise yüzde 35 – 50’sinin unutkanlık yaşadığını belirten Nöroloji Uzmanı Dr. Meliha Aydın, her unutkanlık durumunun bunama ya da Alzheimer olmadığını belirtiyor. Aydın şöyle devam ediyor: “Unutkanlık genellikle yaşlılıkta ortaya çıksa da sadece yaşlılarda görülüyor düşüncesi doğru bir varsayım değil. Her yaş grubunda çok farklı nedenlere bağlı olarak patolojik unutkanlık gelişebilir. Ayrıca unutkanlığın bir hastalık olmadığını ve öğrenme güçlüğünden ayırt edilmesi gerektiğini belirten Aydın, unutkanlığın birtakım hastalıklar için de erken bir belirti olabileceğini söylüyor. Yaşlılık, kazalar ve birtakım hastalıklarla oluşan beyin hasarı, vitamin eksiklikleri, hormonal bozukluklar, kullanılan ilaçların yan etkileri ve daha pek çok nedenlerle dikkatin ve beyin bellek depolarının etkilendiğini ve bunun da unutkanlığa neden olduğunu belirten Aydın, yeni bilgilerin kaydı için eskilerin kısmen unutulmasının doğal olduğunu ancak günlük yaşantımızı etkileyecek şiddette unutkanlığın bir nöroloji uzmanı tarafından değerlendirilmesi gerektiğini ve her yaş grubundaki unutkanlık için altta yatan nedenlerin bulunarak çözümlenmesi gerektiğini söylüyor. “Dikkat Eksikliği Unutkanlığa Neden Oluyor”Unutkanlığa neden olan durumların, hafızayı direkt ya da dolaylı yoldan etkileyen bozukluklar olduğunu belirten Nöroloji Uzmanı Dr. Meliha Aydın, bunlardan biri olan dikkat eksikliği bozukluğunun hafızayı dolaylı olarak etkilediğini söylüyor. Aydın şöyle devam ediyor: “Dikkati bozan her durum ve hastalık unutkanlığa yol açar. Örneğin; depresyon ya da anksiyete bozukluğu, zihin yorgunluğu, uyku bozukluğu, yoğun stres gibi faktörler kişide dikkat bozukluğu yaratarak unutkanlığa yol açar. Unutkanlık altta yatan hastalığa ya da duruma bağlı olarak farklı belirti ve semptomlar içerir.” Hafıza merkezini direkt etkileyen durumun ise hücrelerin düzgün çalışmasını sağlayan maddelerin eksikliği ya da bu hücrelerin ölümüne bağlı olarak gelişebildiğini aktaran Dr. Meliha Aydın, kandaki birtakım maddelerin eksikliğinin hafıza merkezindeki hücrelerin düzgün çalışmasını engelleyerek unutkanlık yapabildiğini, başta B12 vitamini olmak üzere vitamin eksiklikleri ve demir eksikliğinin hafıza bozukluğu yapabildiğini belirtiyor. Aydın, damar darlıkları ve dolaşım bozukluğuna yol açan hipertansiyon, şeker hastalığı, kolesterol yüksekliği gibi birtakım hastalıkların da unutkanlığa yol açabileceğini söylüyor. Nöroloji Uzmanı Dr. Meliha Aydın, unutkanlığı işaret eden birtakım belirtileri şu şekilde sıralıyor:
- Bazı günlük eylemleri yapmakta güçlük, işyerinde önceden kolaylıkla yerine getirilen işlevleri yapamamak
- Sık ve rutin yapılan işleri yapmakta zorlanmak
- Günlük yaşam içerisinde sürekli özel eşyaları kaybetmek
- Özel günleri hatırlamamak
- Kapının üzerinde anahtarı, ocaktaki yemeği unutmak
- Yakın kişilerin adlarını ve kim olduklarını hatırlayamamak
- Sohbet ettiği sırada cümleleri unutmak
- Ruh hali, kişilik ve davranış değişimleri, içe kapanma
- Dikkatsizlik ve ani unutmalar
- Yol bulamama, adres kaybı
- Konuşma güçlüğü, anlamada zorluk çekme
- Hesaplama benzeri becerilerde gerileme, aritmetik yapamamak
- Canlı hayaller görmek
- Sebepsiz yere ortaya çıkan öfke hissi, duygu durum değişiklikleri
- Hafıza kusurları, dikkat dağınıklığı
- Nefes almada güçlük, vücut aktivitelerini kontrol edememe
- Açıklanamayan nöbet şeklinde ataklar
- Şiddetli baş ağrısı, ani kilo kaybı
