Yorgancılar: Türkiye ekonomisi zor bir yılı geride bırakıyor

EGEMENLİK - Ege Bölgesi Sanayi Odası (EBSO) yılın son meclis toplantısı olan Aralık Ayı Olağan Meclis Toplantısı, İzmir Ticaret Odası (İZTO) Meclis Toplantı Salonu’nda, Meclis Başkanı İbrahim Gökçüoğlu idaresinde gerçekleştirildi.

Gündemin 4. Maddesine göre EBSO Yönetim Kurulu Başkanı Ender Yorgancılar, meclis kürsüsünden ekonomik ve güncel konular ile aylık faaliyetler konusunda görüşlerini açıkladı.

ABD Başkanlığına Trump’ın seçilmesi ile yeniden gündeme gelen gümrük vergileri uygulama politikası AB’yi harekete geçirdi ve “tarihteki en büyük serbest ticaret anlaşmalarından biri” olarak nitelenen AB - Mercosur anlaşmasının hızlandırıldığını vurgulayan Yorgancılar, “Fransa'nın şiddetli muhalefetine rağmen, serbest ticaret anlaşmasında politik mutabakat sağlandı. Parlamentoda oylama henüz yapılmadı ancak anlaşmanın tarafları; Avrupa Birliği ile Arjantin, Bolivya, Brezilya, Paraguay ve Uruguay’ı içeren Mercosur bloğu. 780 milyon kişinin yaşadığı iki büyük bölge arasında; 30 yıl içinde gıdadan otomobil yedek parçasına her türlü ürünün serbestçe alınıp satılacağı bir pazar amaçlanıyor. En büyük ihracat partneri AB ülkeleri olan bizim açımızdan bu oldukça kötü bir gelişme. Elbette ki, ilerlemesi kolay olmayacak ve zaman alacak bir anlaşma. Ancak, uzun vadeli düşünmek ve daha birçok sebepten ötürü AB ile yeniden müzakere sürecini başlatmak zorundayız” dedi.

Yorgancılar; ülke ekonomisinin 2024 yılı performansına baktığımızda ise, TCMB politika faizi, % 42,5’den %50’ye yükseltildi. Faiz, Mart ayından itibaren sabit tutuldu. Enflasyon % 65’ten yüzde % 45’lere geriledi. Yılın 9 aylık bölümünde Türkiye, ortalama % 3,3 büyürken, imalat sanayi binde 6 küçüldü. Dolar kuru Ocak ayından bu yana yaklaşık % 19, Euro/TL % 13 arttı. İhracat yılın ilk 10 ayında %3,1 artışla 216 milyar dolar, imalat sanayi ihracatı %2,8 artışla 204 milyar dolar oldu. 11 aylık ortalama PMI endeksi baraj altında kalarak 48,0 oldu. Yılın 11 aylık bölümünde bütçe açığı yüzde 139,8 oranında arttı. Cari açık Ekim ayı sonunda yüzde 91 oranında geriledi. MB döviz rezervleri 160 milyar dolara ulaştı. 3 büyük kredi derecelendirme kuruluşundan not artırımı alan tek ülke olduklarını belirterek, konuşmasını daha sonra şöyle sürdürdü:

“İsveç’in NATO üyeliği TBMM’de onaylandı. 2024 yerel seçimleri yapıldı. TUSAŞ’a terör saldırısı yapıldı. Kahraman askerlerimizi farklı operasyonlarda şehit verdik. TSK tarihinde ilk kez Kara, Hava ve Deniz Harp Okulları birincileri kadın teğmenler oldu. 2024 Nobel Ekonomi Ödülü Daron Acemoğu, Simon Johnson ve James A. Robinson'a verildi. Narin Güran cinayeti, yenidoğan çetesi gibi birçok vakada ahlaki çöküş öne çıktı. Öldürülen kadın sayısı 418‘e ulaştı. Kazalar, yangınlar, sel felaketleri can kayıplarına sebep oldu.”

Yılın son çeyreğine ait büyüme verisinin açıklandığını belirten Yorgancılar, “Buna göre 3. çeyrekte Türkiye % 2,1 büyürken, imalat sanayi % 2,8 daraldı. Her zaman ifade ettiğim gibi Türkiye’nin sürdürülebilir büyümesi imalat sanayinin büyümesi ile doğru orantılıdır. % 2’lik büyüme potansiyelimizin altındadır. Oldukça zor bir yıl geçiren ve neredeyse günü kurtararak bugüne gelen sanayicimizin desteklenmesinin zaruriyeti, ihracatcımızın önündeki engellerin kaldırılmasının gerekliliği görülmektedir. Bugün hala ihracat bedellerinin % 30 oranında bankaya satışı, reeskont kredilerinde teminat mektubu gibi zorunluluklar elimizi kolumuzu bağlıyor. % 50’lerdeki faiz ile kredi çekemeyen KOBİ’lerimiz kapasite daraltıyor. Bunlar da ülke büyümesine olumsuz yansıyor. Bizim bu konuları artık çözerek 2025 yılına girmemiz gerekiyordu” dedi.

Sanayideki problemi teyit eden bir diğer kalem de makine ve teçhizat yatırımları olduğunu vurgulayan Yorgancılar, “çeyrek bazda burada da ciddi bir gerileme var. 3. çeyrekteki daralma yüzde 9’a dayanmış durumda. Yani, reel sektörün yatırımlarını askıya aldığı ve işletmeyi döndürme derdine düştüğünü söylemek yanlış olmayacaktır” şeklinde konuştu.

Serbest Bölgelerde, 1 Ocak’tan itibaren yurtiçine satışlarda vergi istisnasının kaldırılacak olmasını, yatırımlara ihtiyaç duyduğumuz bir dönemde oldukça yanlış bir uygulama olarak görüyor ve hayata geçirilmemesini diliyorum ifadesinde bulunan Yorgancılar, “diğer yandan, e ticaretin payını nasıl artırırız diye uğraşmamız gerekirken, 1 Ocak itibariyle e-Ticaret sitelerindeki satışlara % 1 stopaj geldi. Oran küçükmüş gibi görünse de, mantık yanlış. Bu tür uygulamalar ne yazık ki, ticarete zarar vermektedir” açıklamasında bulundu.